Muzeum Podhalańskie zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Gościnnie w Muzeum”, które odbędzie się 25 czerwca 2026 r. o godzinie 17.00.
Gościem wydarzenia będzie Julian Kowalczyk, Prezes Związku Podhalan w Polsce im. św. Jana Pawła II, który podzieli się historią Związku Podhalan.
Związek Podhalan jest jednym z najstarszych stowarzyszeń regionalnych w Polsce, a jego historia jest ściśle związana z Nowym Targiem, który przez wiele lat był centrum podhalańskiego ruchu regionalnego. W Nowym Targu miały miejsce znaczące wydarzenia:
- w 1873 roku powstało Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie, uznawane za początek ruchu regionalnego na Podhalu; od 1874 roku Towarzystwo zrezygnowało z przymiotnika „galicyjskie”, a w 1922 roku przemianowano je na Polskie Towarzystwo Tatrzańskie,
- w 1912 roku w Nowym Targu odbył się II Zjazd Podhalan, na którym zrodziła się idea stworzenia organizacji do pielęgnowania regionalnej kultury,
- w 1913 roku zainaugurowano wydawanie „Gazety Podhalańskiej”,
- 4 maja 1913 roku w obchodach rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja uczestniczyły Drużyny Podhalańskie, co doprowadziło do powstania Związku Drużyn Podhalańskich,
- na IV Zjeździe Podhalan, który odbył się 10 i 11 sierpnia 1919 roku, utworzono Związek Podhalan.
Przed wybuchem II wojny światowej Związek Podhalan koncentrował się na poprawie warunków ekonomicznych i edukacyjnych w regionie. Ognisko, jako podstawowa jednostka organizacyjna, podlegało Zarządowi Głównemu, a najwyższą władzą stowarzyszenia był Zjazd Podhalan.
Ognisko Nowotarskie, utworzone 11 lutego 1921 roku z inicjatywy Jakuba Zachemskiego, ówczesnego prezesa Związku Podhalan, miało na celu rozwój edukacji i ekonomii w Podhalu, Spiszu i Orawie.